Broeikasgassen, CO2, klimaatverandering, excessief stijgende energieprijzen, grote mate van afhankelijkheid of…duurzaam zelf opwekken!
Hoe gaan we dit bereiken:
In 2020 moet 14% van ons energieverbruik duurzaam zijn. Duurzame energie (zoals windenergie en groen gas) is beter voor het milieu dan fossiele energie en het maakt Nederland minder afhankelijk van landen die olie en gas produceren. De overheid stimuleert daarom de duurzame productie van elektriciteit en gas. Voor de lange termijn wordt gewerkt aan een duurzame energiehuishouding, de zogeheten energietransitie.
Het kabinet heeft in het regeerakkoord aangekondigd de vergunningverlening voor kleinschalige energieproductie eenvoudiger te maken. De technische ontwikkeling van duurzame energie wordt gestimuleerd door samenwerking tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen. Duurzame energie moet ook door een vernieuwing van de huidige Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE) zo snel mogelijk concurrerend worden. De SDE+-regeling wordt gefinancierd door een opslag op de energierekening.
De Nederlandse overheid onderschrijft de Europese doelstelling om nu daadwerkelijk invulling te geven aan de noodzakelijke transitiepaden. Deze worden deels ingeven door de dreiging van klimaatverandering en deels hebben ze te maken met de beperkte hoeveelheden grondstoffen en de afhankelijkheid van de Europese economie van bepaalde landen. Het voortschrijdende inzicht in de ernst van de klimaatverandering vergt een drastische versnelling in de verduurzaming van de energiehuishouding. Klimaatmodellen voorspellen een temperatuurstijging van 1,4 à 5,8°C ten opzichte van het huidige niveau en een zeespiegelstijging van een halve meter over een periode van 100 jaar in een gemiddeld scenario. Dagelijks kunnen de effecten van deze klimaatverandering al worden waargenomen. Overstromingen, meer orkanen en temperatuurveranderingen.
Welke energiesituatie moet in 2050 zijn bereikt en welke stappen moeten vanaf heden worden genomen om het doel te bereiken? Verwacht wordt dat de wereldwijde vraag naar energie tot 2030, ten opzichte van 2002, met zestig procent zal toenemen. Twee derde daarvan komt voor rekening van sterk opkomende economieën zoals China en India. China alleen is al verantwoordelijk voor een kwart van deze groei. In 2020 zal het net zo veel olie importeren als de VS nu. Alleen al in de stad Beijing rijden nu ruim 4,5 miljoen auto’s; een verdubbeling t.o.v. 2005. De eindigheid van fossiele brandstoffen is alom bekend en alternatieven zoals kernenergie roepen bij velen bezwaren op. Naast de veiligheidsbezwaren en de milieudruk als gevolg van het duizenden jaren opslaan van het radioactieve afval geldt ook dat uranium niet onbeperkt beschikbaar is.
De regie op het energiebeleid lijkt echter zoek. Regelgeving is continu in beweging, een integrale lange termijn visie van het kabinet ontbreekt, heldere doordachte keuzes met een bepaalde samenhang blijven uit en zijn als zodanig niet terug te vinden in de beleidsstukken. Maar hoe staat het dan met Kyoto? Nederland zal de doelstelling 2012 halen maar wel grotendeels dankzij de economische stagnatie als gevolg van de crisis. De effecten op langere termijn baren zorg. Wat wanneer de economische groei aantrekt en wat zal het effect zijn van de nieuwe kolencentrales op de Maasvlakte en in het Eemshavengebied?
De Nederlandse strijd tegen het water door de eeuwen heen heeft veel gelijkenissen met de transities naar een duurzame energievoorziening: een kordate aanpak met duidelijke beleidsdoelen. Kortom wat ingezet moet worden is een deltaplan voor een duurzame energievoorziening. Het vraagt om een lange adem en langdurige verbintenis van de overheid, het bedrijfsleven en andere betrokkenen waaronder particulieren. Het zal kansen en uitdagingen bieden én invulling kunnen geven aan de strategische doelstelling om te komen tot een betrouwbare, betaalbare en schone energievoorziening.
De SDE+ moet volgens de verantwoordelijke minister robuust zijn en flexibel waar het gaat om technologische ontwikkelingen. Daarom wordt de subsidie aan een maximumbedrag per kilowattuur (kWh) gebonden. Ook wordt de openstelling van de regeling gefaseerd waarbij het subsidiebedrag in de eerste fase het laagste is en in de vierde en laatste fase het maximum bereikt. Het maximum dat de minister wil stellen aan het basisbedrag is 15 cent per kWh. Ondernemers die goedkoper uitkunnen dan het basisbedrag dat is vastgesteld voor hun categorie, vergroten hun kans op subsidie. Door de nieuwe opzet wordt onnodige verspilling van belastinggeld door oversubsidiëring voorkomen.
SDE+ in 2011
Om de regelgeving aan te passen en genoeg voorbereidingstijd voor de sector te hebben gaat de nieuwe regeling uiterlijk 1 juli 2011 open. Technologieën die in elk geval voor subsidiëring in aanmerking komen zijn wind op land, vergistinginstallaties en afvalverwerkingsinstallaties. Het betreft relatief ‘goedkope’ opties om duurzame energie in Nederland echt een impuls te geven. Innovatieve ondernemers krijgen daarnaast toegang tot de vrije categorie. In de vrije categorie is ruimte voor technologieën die nu gemiddeld nog duurder zijn dan 15 cent per kWh, zoals getijdenenergie en grote zonne-installaties. Grootschalige bij- en meestook van biomassa in kolencentrales is een kosteneffectieve manier om de duurzame energie doelstelling voor 2020 dichterbij te brengen. Maar deze optie legt snel een fors beslag op het beschikbare budget. De minister onderzoekt daarom of hij dit op een andere manier kan stimuleren.